Releasekalender beroependatabank Competent

Release 3.27 is de tweede van vier releases voor het jaar 2026. 

Hierbij een overzicht van de belangrijkste wijzigingen:

Volgende profielen kregen een update: 

• Ateliermedewerker leder en orthopedie
• Asbestverwijderaar
• Beroepsduiker
• Coach persoonlijke ontwikkeling en welzijn
• Deskundige veiligheid, hygiëne en leefmilieu
• Milieucoördinator

Volgende profielen werden nieuw aangemaakt: 

• Basisverpleegkundige
• Betonboorder
• Consulent dienstencheques
• Duurzaamheidscoördinator
• HSE Manager
• ICT-coördinator
• Mobiliteitsdeskundige
• Nanny
• Ombudspersoon
• Omgevingsambtenaar
• Psychologisch consulent
• Ruimtelijk planner
• Uitzendconsulent

Interne bevraging actieve gebruikers

Eind vorig jaar bevroegen we alle actieve gebruikers van Competent binnen VDAB. We kregen heel wat positieve feedback, maar ook relevante inzichten en vragen. Na een grondige analyse pasten we de profielen waar mogelijk aan. 

• Zo voegden we een groot aantal extra competenties, kenniselementen en alternatieve benamingen toe aan de databank. 
• En we maakten nieuwe profielen aan voor 'ICT-coördinator', 'Ombudspersoon', 'Omgevingsambtenaar' en 'Psychologisch consulent'. 
• Mogelijkheden voor andere nieuwe profielen, zoals 'Bandenmonteur', liggen op tafel.

Verbeterde zoekfunctie

De zoekfunctie van Competent 2.0 kwam als grootste pijnpunt naar voren tijdens de interne bevraging. Deze werd intussen verbeterd.

Ploegbazen in de bouwsector

We kregen de vraag om de meewerkende ploegbazen in de bouwsector een meer zichtbare plaats te geven. Een apart profiel voor 'Ploegbaas bouw' is niet wenselijk, omdat daarbij de vakspecifieke competenties verloren gaan, terwijl het net om meewerkende leidinggevenden gaat. Aan de relevante bouwprofielen voegden we daarom alternatieve benamingen voor ploegbazen toe en een aangepaste competentie rond een team coördineren. 

Release 3.26 is de eerste release van 2026.

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen

Vernieuwde vacaturewerking op Competent 2.0.

In juni 2025 vernieuwde VDAB de dienstverlening aan burgerkant. Sindsdien draaien heel wat toepassingen op Competent 2.0 (Vind een job, IBO-tool, Klantendossier, …). In januari stapte ook de werkgeversdienstverlening, met de vacaturewerking, over op de nieuwe Competent. Competent 2.0 vormt zo de basis voor de volledige dienstverlening binnen VDAB.

Adviesbevragingen knelpuntberoepen

In het laatste kwartaal van 2025 vonden de adviesbevragingen voor knelpuntberoepen plaats met de sectoren. De input die hieruit voortkwam, voerden we door in Competent 2.0.

Interne bevraging actieve gebruikers

Eind vorig jaar bevroegen we alle actieve gebruikers van Competent binnen VDAB. We kregen heel wat positieve feedback, maar ook relevante inzichten en vragen. Momenteel analyseren we deze feedback zodat we de databank verder kunnen verbeteren. We voorzien om de wijzigingen door te voeren in release 3.27 (Q2 2026).

STEM-rapporten op het Competent data-archief

Bij iedere release van Competent passen we het STEM-rapport aan. Dit rapport bevat een overzicht van alle STEM-beroepen in de databank. Deze rapporten zijn nu ook voor externen raadpleegbaar op het Competent data-archief vanaf release 3.20.

Profielen kregen een update 

Volgende profielen kregen een update: 

• Sommelier
• Medewerker affichering en straatmeubilair
• Onderhoudsmedewerker wegennet
• Rioollegger
• Wegenwerker
• Netwerkbeheerder
• ICT-supportmedewerker
• Software ontwikkelaar
• Systeembeheerder

Profielen verdwenen uit de databank

Volgende profielen verdwenen uit de databank

• 'Uitvoerder van werken in schadelijke omgevingen' werd vervangen door 'Industrieel reiniger', 'Technicus veiligheid, hygiëne en leefmilieu' en 'Brandweerman (basiskader)'.
• 'Zoutwinner' werd vervangen door 'Ontginner vaste delfstoffen' en 'Medewerker landbouw'.

Release 3.25 is de vierde van vier releases voor het jaar 2025.

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen

Adviesbevragingen knelpuntberoepen

De knelpuntberoepenlijst van 2026 zal voor het eerst de vernieuwde beroepenindeling van Competent 2.0 volgen. Momenteel zijn de sectorale adviesbevragingen in volle gang. Het Competent team is aanwezig bij deze bevragingen om extra uitleg te geven en feedback te capteren. Deze sectorale feedback wordt onderzocht en verwerkt in Competent.

Interne bevraging actieve gebruikers

Ook bevragen wij actueel onze VDAB collega’s over de beroepen die zij nog missen in de Competent-databank. Op die manier willen we zicht krijgen op mogelijke hiaten en deze aanvullen.

Uitbreiding ROMEv4

Eind 2023 lanceerde France Travail een nieuwe versie van de beroependatabank ROME, waaraan ze in regelmatige updates verdere uitbreidingen toevoegen. Alle wijzigingen van de voorbije twee jaar werden grondig geanalyseerd en er wordt nagegaan of en hoe zij een weerslag kunnen vinden in Competent.

Clustering competenties

Om rapportages over competenties mogelijk te maken, heeft ESCO op Europees niveau een classificatie uitgewerkt voor het clusteren van competenties. Deze classificatie is gebaseerd op de Europese NACE-nomenclatuur. De ruim 6.800 vaardigheden (skills) en kenniselementen uit de Competent databank werden volgens deze classificatie geclusterd.

Vernieuwde indeling in beroepsgroepen in samenwerking met Steunpunt Werk

Samen met het Steunpunt Werk werden de ISCO-beroepen gemapt op de indeling in beroepsgroepen, hoofdberoepsgroepen en beroepenvelden die gelinkt is aan Competent 2.0. Dit laat het Steunpunt Werk toe om statistieken en arbeidsmarktprojecties aan te leveren op basis van deze beroepsgroepen.

Release 3.24 is de derde van vier releases voor het jaar 2025.

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen

Update internationale lascertificaten

De internationale lascertificaten in het beroepscompetentieprofiel van Manueel lasser werden geactualiseerd. Zowel de indeling als de naamgeving zijn nu weer in lijn met de kwalificaties van het International Institute of Welding (IIW).  

Verschillende profielen kregen een update

• Aan het beroepsprofiel Pijpfitter werden alternatieve namen en competenties rond thermische tracing (stoomtracing) toegevoegd. Bij de Elektrotechnisch installateur is nu ook elektrische tracing opgenomen.
• De Sorteerder kringwinkel is nieuw opgenomen in het profiel van Sorteerder recyclage. Competenties rond sorteren voor hergebruik en verwerken van elektrische en elektronische apparatuur werden aangepast.
• Het profiel Manueel lasser werd aangepast aan nieuwe internationale standaarden.

Hoe blijft Competent 2.0 up-to-date?

Vier keer per jaar verschijnt er een nieuwe release van Competent. Daarbij volgen we een specifieke flow om feedback vanuit verschillende bronnen te capteren, af te toetsen en door te voeren: 

1. Nagaan wat er al in de databank aanwezig is dat mogelijk beantwoordt aan de vraag of feedback.
2. Aftoetsen aan de hand van beschikbare cijfers en AI-data: in welke mate zien we beroepen of competenties weerspiegeld in vacatures?
3. Verdere informatie en argumentatie opvragen bij stakeholders. Bijvoorbeeld: sectororganisaties, vakexperten, instructeurs en sectoraccountmanagers.
4. Checken of beroepen of competenties voorkomen in andere internationale standaarden, zoals ESCO en O*NET.
5. De verzamelde informatie bespreken in overleg. In de 'beroepenjury' beslissen we samen met collega’s van VDAB en Synerjob-partners over door te voeren acties en de timing ervan.

Na het verschijnen van de aanpassingen in de Competent-databank duurt het nog zeven tot tien maanden vooraleer een nieuw beroep volledig is doorgevoerd en zichtbaar in de tools voor klanten. Dit komt door de verschillende updatestappen en -frequenties in de achterliggende datasystemen.

Heb je feedback over beroepen, competenties, soft skills …?  Mail ons: competent@vdab.be.

Release 3.23 is de tweede van vier releases voor het jaar 2025.

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen

Hernieuwde koppeling met ISCO

De afgelopen jaren vonden er veel wijzigingen plaats in Competent 2.0. Daarom was het nodig om de koppeling met de internationale beroepenclassificatie ISCO-08 opnieuw systematisch bij te werken. In alle beroepscompetentieprofielen hebben we de ISCO-codes nagekeken en waar nodig aangepast. Verder hebben we aan de beroepen in Competent nieuwe prioritaire codes toegewezen. Dat zijn de codes die gebruikt worden voor rapportering op federaal en internationaal niveau.

Nieuw profiel voor werkzoekenden

Sinds 14 juni 2025 hebben werkzoekenden een nieuw profiel op vdab.be. Ook andere toepassingen zoals Vind een werknemer, Vind een job, IBO-tool, Klantendossier en competentierapporten werden vernieuwd. Heel wat toepassingen maken nu gebruik van de Competent 2.0-standaard voor beroepen, vaardigheden, kennis en soft skills. Ook voor vacatures schakelen we zo snel mogelijk over naar deze vernieuwde beroepenstandaard.

Kennis van kantoorsoftware

Het algemene kenniselement ‘kantoorsoftware’ is, waar relevant, voortaan opgedeeld in specifieke toepassingen: 

• tekstverwerker
• spreadsheet
• e-mail en agenda
• presentatiesoftware
• database software
• digitale samenwerkingstools

Het gebruik van de kenniselementen kantoorsoftware, informatie- en communicatietechnologie (ICT) en digitale technologieën onderzoeken we verder om een meer genuanceerd gebruik van deze concepten mogelijk te maken.

3D-printing

We voegden alternatieve namen en competenties rond 3D-printing toe aan de Productieoperator-machineregelaar kunststoffen en de Productieoperator metaal.

Verschillende profielen kregen een update of werden nieuw aangemaakt

• Het nieuwe profiel Polyvalent uitvaartmedewerker vervangt de Medewerker uitvaartdiensten en de Uitvaartondernemer.
• De nieuwe profielen Customer service medewerker en Telemarketeer vervangen het profiel Contactcenter medewerker.
• De nieuwe profielen Recruiter en Learning & Development Officer vervangen het profiel Verantwoordelijke werving en opleiding
• Ambulancier niet-dringend personenvervoer en Fondsenwerver werden toegevoegd als nieuwe profielen

Release 3.22 is de eerste van vier releases voor het jaar 2025. 

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen

Verwerking van feedback uit adviesbevragingen

Bij het opmaken van de lijst van knelpuntberoepen vraagt VDAB advies aan consulenten, vakexperten en sectororganisaties. Team Competent is aanwezig tijdens deze bevragingen om de evoluties op de arbeidsmarkt actief te volgen. Een deel van de feedback werd voor deze release verwerkt in de beroepscompetentieprofielen.

Controle op Nederlandse vertaling ESCO

In 2024 lanceerde de Europese Commissie versie 1.2 van de ESCO-databank. ESCO is de meertalige classificatie van Europese vaardigheden, competenties, kwalificaties en beroepen. Op vraag van de Europese Commissie controleerde het Team Competent de Nederlandse vertaling van 5.000 nieuwe concepten (beroepen, vaardigheden en kennis).

Nieuwe concepten op basis van ESCO

Na analyse van de nieuwe concepten in de vernieuwde ESCO voegden we ook nieuwe alternatieve namen en competenties toe aan Competent.

Nieuwe beroepenmappingtabel

In het Competent data-archief vind je per Competent-release een mappingtabel met de relaties tussen de beroepen uit Competent1.0 en Competent2.0. Deze mappingtabel krijgt elke release een update, maar werd nu ook grondiger herwerkt. De tabel werd uitgebreid door de mappings ruimer te leggen en er werd een hoofdrelatie (‘most likely’) aangeduid tussen de C1.0 en C2.0 beroepen.

Digiskills in Competent 2.0.

In release 3.21 voegden we digitale skills toe aan de profielen van Competent 2.0. Deze rubriek bestaat uit een selectie van 14 digitale vaardigheden, gebaseerd op het Europese DigComp Framework. Elk beroepscompetentieprofiel in onze databank bevat nu een selectie van relevante digitale vaardigheden. 

Eind januari stelden we deze werkwijze en resultaten voor in een webinar aan sectoren. De reacties waren globaal genomen positief. We hebben de gevraagde wijzigingen doorgevoerd in de competentieprofielen.

Franse vertaling

De Synerjobpartners van Actiris en Forem controleerden de volledige Franse vertaling van Competent 2.0 en deden aanpassingen waar nodig. 

Release 3.21 is de eerste van vier releases voor het jaar 2025. 

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen:

Naar een stabiele databank. Deze Competentrelease is anders dan de voorgaande. Voor het eerst sinds lang werd de beroepsindeling niet aangepast en kregen de essentiële en optionele competenties geen updates tijdens dit kwartaal. Dat heeft alles te maken met de XL-release 3.20 van oktober: die release vormde de deadline voor Competentdata die in de loop van volgend jaar meegaan in de vernieuwde VDAB-dienstverlening voor burgers.

Om een stevige basis te vormen voor dienstverlening en monitoring van de arbeidsmarkt, evolueert Competent 2.0 nu naar een stabiele databank. Dat betekent niet dat de beroepscompetentieprofielen in Competent 2.0 statisch worden. Wel dat ze in de eerste plaats effectieve veranderingen op de arbeidsmarkt of nieuwe data-inzichten zullen volgen.

De beroepsindeling wordt in principe nog één keer per jaar gewijzigd. Dat maakt de opmaak van consistente tijdreeksen mogelijk. Andere aanpassingen aan de beroepsprofielen blijven tussentijds mogelijk bij iedere release, maar zullen steeds afgetoetst worden aan wat er werkelijk gebeurt op de arbeidsmarkt. De focus van Competent 2.0 verschuift dus naar stabiliteit, onderliggende datakwaliteit en reële ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

Deze focus op stabiliteit neemt niet weg dat we blijven inzetten op vernieuwing en verbetering in Competent 2.0. Alvast volgende items komen aan bod in release 3.21.

Digitale skills in Competent 2.0. Voortaan vind je naast hard skills en soft skills ook een overzicht van digitale skills in ieder beroepsprofiel. Deze skillset volgt het Digital Competence Framework (DigComp) van de Europese Commissie en werd afgeleid uit de hard skills van het beroep en gebenchmarked met de resultaten van een AI-bevraging. De methodologie zal begin 2025 toegelicht worden op een webinar. Je kan je alvast inschrijven via dit formulier.

Feedback integrale adviesbevragingen. In het najaar gebeuren de adviesbevragingen voor knelpuntberoepen met de sectoren. Medewerkers van Competent zijn hierbij aanwezig om een vinger aan de pols te houden bij evoluties op de arbeidsmarkt. Relevante feedback uit deze bevragingen zal voorjaar 2025 worden verwerkt in de beroepscompetentieprofielen.

Nieuwe lay-out voor het soft skills woordenboek. De inhoud blijft even relevant, de lay-out kon een opfrissing gebruiken. Het soft skills woordenboek van VDAB werd in een nieuw kleedje gestoken: het is nu meer interactief en gebruiksvriendelijk. Wil je soft skills benoemen of inschatten, maar weet je niet goed hoe? Gebruik het woordenboek dan als leidraad.Mapping op ISCO-08. Competent 2.0 is al jarenlang gemapt op de internationale beroepenclassificatie ISCO-08. Door de vele updates in Competent is een evaluatie van deze mapping nodig. Een eerste versie van een vernieuwde mappingtabel is intussen opgemaakt. Deze zal in het voorjaar van 2025 verder inhoudelijk gecheckt en gevalideerd worden. Eens de nieuwe mappingtabel op ISCO-08 definitief is, zullen de ISCO-codes in de beroepscompetentieprofielen waar nodig op punt gesteld worden. 

Release 3.20 is de eerste van vier releases voor het jaar 2025. 

Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen:

Deze beroepscompetentieprofielen kregen dit kwartaal een update:

• Aansluiter van waterleidingen, rioleringen en warmtenetten
• Accountmanager sales
• Acteur
• Adviseur bedrijfsorganisatie en management
• Architect
• Artisanaal wever
• Bemanning zeevaartBemiddelaar welzijn
• Brandweerkapitein (hoger kader)
• Brandweerman (basiskader)
• Brandweersergeant (middenkader)
• Choreograaf
• Circus- of variétéartiest
• Compliance officer
• DanserDeskundige toeristische ontwikkeling
• Dirigent-componist
• DJEnquêteur
• Expert productieproces en methodes
• Expert technische controle en keuring bouw
• Familiaal bemiddelaar
• Figurant
• Gezagvoerder kustsleepvaart en havensleepvaart
• Gezagvoerder zeevaart
• Goudsmid
• HorlogemakerIndustrieel laborantIngenieur studie en advies bouw
• Inspecteur land- en tuinbouwInterieurarchitect interieurvormgever
• Kamerjongen-Kamermeisje
• Kleermaker
• Koetswerkbouwer
• Landbouwkundig adviseur
• Landschapsarchitect
• Leidinggevende milieuzorg en sanering
• Logistiek verantwoordelijke
• Medewerker kwaliteitscontrole
• Mode- en textielontwerper
• Muzikant
• Netwerk engineer telecom
• Onderhoudstechnicus industriële automatisering
• Ontwerper industriële automatisering
• Operator van textielmachines Planner goederenbehandeling in de haven
• Presentator
• Product- en contractmanager toerisme
• Productiemedewerker textielproductielijn
• Productieoperator textielproductielijn
• Productieplanner
• Productontwikkelaar
• Projectleider bouw en openbare werken
• Projectmanager business
• Projectmanager engineering
• Reisagent
• Reisleider-gids
• Revisor
• Taxidermist
• Technicus veiligheid, hygiëne en leefmilieu
• Tolk
• Uitbater sport-, recreatief of toeristisch centrum
• Vaarinstructeur
• Verantwoordelijke eco-industriële onderneming
• Verantwoordelijke kwaliteitscontrole
• Verantwoordelijke laboratorium
• Verantwoordelijke productieproces en methodes
• VertalerWerfleider
• Werkvoorbereider
• Zanger
• Zorginspecteur