Definitie, kenmerken en voorwaarden

Loopbaanbegeleiding is de professionele ondersteuning naar aanleiding van een loopbaanvraag van professioneel actieve burgers. De loopbaanvraag gaat daarbij over het eigen functioneren in de professionele context en niet over een bepaald thema (bijvoorbeeld 'Hoe bouw ik mijn business uit?').

Betaalt de burger de loopbaanbegeleiding met een loopbaancheque, dan resulteert de begeleiding in een Persoonlijk Ontwikkelplan (POP).

Loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque heeft volgende kenmerken:

• De aanleiding tot loopbaanbegeleiding is een loopbaanvraag.
• Het initiatief tot aanvragen van de loopbaanbegeleiding vertrekt vanuit de burger. Het is de burger die kiest om:
  • al dan niet loopbaanbegeleiding te volgen
  • op welk tijdstip
  • én bij welk centrum
• Het proces van de loopbaanbegeleiding is rechtstreeks gekoppeld aan het werken aan loopbaancompetenties.
• Het loopbaancentrum kiest zelf de inhoud en methodiek, maar deze:
  • zijn altijd aangepast aan de behoefte van de klant.
  • zijn ondergeschikt aan de loopbaanbegeleiding. 
  • verhogen de zelfsturing van de klant.
• De combinatie van loopbaanbegeleiding met opleidingen, therapie, coaching … wordt nooit verplicht of standaard aangeboden.
• Het resulteert in de opmaak van een POP
• Het heeft een impact op de inzetbaarheid en flexibiliteit op de arbeidsmarkt van de klant. 

VDAB gebruikt deze definitie van het BVR bij kwaliteitsopvolging, klachtenbehandeling, … als basis om na te gaan of een dienstverlening met de loopbaancheque correct wordt uitgevoerd.

Besluit van de Vlaamse regering betreffende de loopbaanbegeleiding van 17 mei 2013

Het aangepaste BVR wordt binnenkort gepubliceerd.

We baseren ons op de definitie van loopbaanbegeleiding volgens het Besluit van de Vlaamse regering betreffende de loopbaanbegeleiding van 17 mei 2013 artikel 2 punt 3° (verder afgekort met 'BVR loopbaanbegeleiding'):

• "Loopbaanbegeleiding is de professionele ondersteuning naar aanleiding van een loopbaanvraag van de professioneel actieve persoon, continu afgestemd op maat van de klant, bij het nemen van loopbaankeuzen en -beslissingen tijdens een proces waarbij het ontdekken, versterken of het ontwikkelen van de loopbaancompetenties centraal staan, zodat de klant nu en in de toekomst zijn loopbaan zelf actief kan beheren en zijn arbeidsmarktpositionering kan versterken.
  
  Het initiatief tot aanvragen van de loopbaanbegeleiding vertrekt altijd vanuit de klant en de loopbaanbegeleiding vormt geen standaard onderdeel, voorbereiding of sluitstuk van een andere vorm van begeleiding/opleiding/coaching. Een loopbaanbegeleiding moet resulteren in de opmaak van een POP en heeft een impact op de inzetbaarheid en flexibiliteit op de arbeidsmarkt." 

Er zijn een aantal begeleidingen die geen loopbaanbegeleiding zijn door de thema's die ze behandelen.

VDAB bakent loopbaanbegeleiding af ten opzichte van volgende begeleidingen: 

• burn-outbegeleiding
• therapie
• life-coaching
• training en opleiding
• outplacement
• ondernemerscoaching / business-consulting
• studieadvies
• eindeloopbaanbegeleiding

Overzicht kenmerken loopbaanbegeleiding versus andere begeleidingen

In onderstaand document lees je hoe loopbaanbegeleiding zich verhoudt ten opzichte van andere dienstverleningen:

• Bestand

  Afbakening loopbaanbegeleiding versus andere dienstverlening (aug 2024) (409.11 KB)

De loopbaancheque is strikt persoonlijk en niet overdraagbaar. Dit wil zeggen dat de loopbaancheque:

• niet gebruikt mag worden voor een andere burger dan de aanvrager
• enkel ingezet mag worden door en voor de persoon die de begeleiding effectief volgt

Wat doe je?

• Controleer bij ingebruikname van de loopbaancheque of de naam op de cheque overeenstemt met de naam die de klant opgeeft. Is deze niet dezelfde, breng dan de klant op de hoogte dat je de cheque niet mag inzetten. De burger mag de cheque ook niet bij een ander loopbaancentrum inzetten. 
• Vermoed je als loopbaanbegeleider dat de identiteit van een klant niet overeenstemt met de naam op de loopbaancheque, dan ben je verplicht dit aan VDAB te melden. Laat je na om dit te melden, dan beschouwt VDAB dit als een inbreuk op de regelgeving.
• Heeft een burger geen recht op een loopbaancheque, dan mag je enkel verwijzen naar dienstverlening zonder inzet van de loopbaancheque.

Als de inhoud van de begeleiding niet overeenstemt met wat het BVR loopbaanbegeleiding (Art.2 3°) voorschrijft, is er geen sprake van loopbaanbegeleiding en mag de loopbaancheque hiervoor niet ingezet worden. Gebeurt dit wel, dan vordert VDAB betalingen hiervoor terug bij de loopbaancentra.

Je mag geen bijkomende vergoeding vragen aan de klant, ook niet na afloop van de loopbaanbegeleiding.

Dit geldt voor álle vormen van vergoeding:

• vergoeding voor een tool of test
• verbrekingsvergoeding
• vergoeding voor het niet opdagen op of het annuleren van gesprekken
• combinatie subsidiemaatregelen
• elke tussenkomst van een derde
• ...

Zie BVR en overeenkomst loopbaanbegeleiding:

• Art. 14 uit het BVR loopbaanbegeleiding stelt: “De gemandateerde onderneming kan voor de professioneel actieve persoon geen enkele andere vergoeding voor loopbaandienstbegeleiding ontvangen dan de vergoeding vermeld in dit besluit.” 
• In de overeenkomst loopbaanbegeleiding tussen loopbaancentrum en klant is dit als volgt opgenomen: “De klant is geen enkele andere geldelijke bijdrage verschuldigd aan de gemandateerde onderneming”

Loopbaanbegeleiding waarbij de loopbaancheque wordt ingezet, gebeurt in het Nederlands. 

Dit betekent dat je:

• enkel loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque mag aanbieden in het Nederlands
• enkel in het Nederlands je aanbod loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque kenbaar mag maken via folders, websites of andere middelen
• enkel Nederlandstalige documenten mag voorleggen aan je klanten
• als loopbaanbegeleider voldoende Nederlands moet begrijpen en spreken om je klanten kwalitatief in het Nederlands te begeleiden, anders kan je niet ingezet worden om de dienstverlening uit te voeren
• klanten die niet voldoende Nederlands begrijpen om de loopbaanbegeleiding te volgen, niet mag begeleiden

Inschatting door VDAB

Afhankelijk van hoe de cheque besteld wordt, maakt VDAB de inschatting of de burger voldoende Nederlands begrijpt om loopbaanbegeleiding te volgen. Begrijpt de burger bij een telefonische of mondelinge aanvraag geen of onvoldoende Nederlands, dan weigert VDAB de loopbaancheque en informeert de aanvrager dat een loopbaancheque enkel kan gebruikt worden voor loopbaanbegeleiding in het Nederlands.

Bedrijfsopdrachten mogen niet betaald worden met de loopbaancheque. 

Welke activiteiten beschouwt VDAB als bedrijfsopdracht?

VDAB beschouwt in volgende situaties de activiteiten als bedrijfsopdracht: 

• Eenzelfde loopbaancentrum begeleidt meerdere werknemers uit hetzelfde bedrijf binnen dezelfde tijdstermijn, rond hetzelfde onderwerp.
• Het loopbaancentrum geeft opleiding.
• De vraag voor loopbaanbegeleiding komt van de werkgever en is niet het initiatief van de werknemer(s) zelf.

Als in deze situaties de loopbaancheque werd ingezet, vordert VDAB de betaling voor deze loopbaancheque terug. 

Wat doe je?

• Hou HR-opdrachten in bedrijven strikt gescheiden van begeleiding van werknemers met loopbaancheque.
• Volgen er meerdere persoonlijke begeleidingen van werknemers uit eenzelfde bedrijf, bijvoorbeeld naar aanleiding van een HR-opdracht of naar aanleiding van een communicatie rond collectieve sluiting, dan moet je:
  • die begeleidingen beschouwen als deel van de bedrijfsopdracht
  • en tijdig ingrijpen en naar de werkgever communiceren dat die begeleidingen deel uitmaken van de bedrijfsopdracht.
    • Waarom? Het gaat hier niet meer over een aparte en individuele aanvraag door de burger, maar over een gemeenschappelijke nood op de werkvloer, waarbij de werkgever (financieel) initiatief moet nemen om het probleem op te lossen.
• Werf als loopbaancentrum niet actief klanten via een werkgever.
   

Twijfel je, ga je een bedrijfsopdracht doen of heb je plannen om meerdere klanten van eenzelfde werkgever te begeleiden? Breng je VDAB-contactpersoon op de hoogte van je vraag of je plannen.

De gemandateerde onderneming mag geen loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque aanbieden aan eigen werknemers. 

Wat bedoelen we met 'eigen werknemers'?

Onder de term ‘eigen werknemers’ wordt verstaan ‘werknemers in vast of los dienstverband’. Het gaat hier over eigen werknemers en onderaannemers, die voor het loopbaancentrum opdrachten uitvoeren. 

Waarom mag het loopbaancentrum geen loopbaanbegeleiding aanbieden aan eigen werknemers?

Elke burger heeft naast het recht op een kwaliteitsvolle loopbaanbegeleiding, ook het recht op een loopbaanbegeleider met voldoende neutraliteit en professionele afstand tot zijn persoon. 

Dit laatste is enkel mogelijk:

• door het ontbreken van een hiërarchische relatie
• maar eveneens door het ontbreken van elk financieel of ander belang, dat in de relatie tussen beiden zou kunnen komen te staan. 

Er is minstens sprake van een financieel belang wanneer de klant als medewerker verbonden is aan dezelfde organisatie waarbij hij loopbaanbegeleiding volgt, en dit hetzij via onderaanneming, hetzij door het ondertekenen van een arbeidsovereenkomst. 

Als loopbaanbegeleider vertaal je de oorspronkelijke loopbaanvraag naar een aanbod dat binnen het kader van de activiteiten van loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque past.

Is dat niet mogelijk of blijft de loopbaanbegeleiding hangen in een bepaald thema? Verwijs dan door naar een een arts, gespecialiseerde dienst of hulpverleners. 

Zorg dat je als loopbaanbegeleider tijdig signalen van werkstress en burn-out herkent.

Terug opstarten na aftoetsing bij arts

De klant kan de loopbaanbegeleiding wel weer opstarten na aftoetsen bij een arts dat er opnieuw voldoende energie is. 

De loopbaancheque mag niet ingezet worden als niet voldaan is aan de kenmerken en voorwaarden van loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque zoals hierboven beschreven. 

Wordt de loopbaancheque toch ingezet, dan spreken we van oneigenlijk gebruik van de loopbaancheque en vordert VDAB hiervoor betalingen terug bij loopbaancentra.

Meer info: Voor loopbaancentra: Inbreuken en hun gevolgen